ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਸ਼ੂਗਰ, ਮੋਟਾਪਾ ਤੇ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜੋਖ਼ਮ; ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਸਲਾਹ

 ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ 85,539 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਕਿਹੜੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ?

ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਰੋਹਤਕ, ਸਿਰਸਾ, ਕੈਥਲ, ਮਹਿੰਦਰਗੜ੍ਹ, ਝੱਜਰ, ਰੇਵਾੜੀ ਅਤੇ ਜੀੰਦ ਵਰਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2019-20 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 10,898 ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਹੋਈਆਂ, ਜਦਕਿ 2020-21 ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਕੇ 12,056 ਅਤੇ 2021-22 ਵਿੱਚ 14,072 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹਨ?

PGI ਦੇ ਹਿਰਦਰੋਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਕਟਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਵਿਜੈਵਰਗੀਯ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਧਮਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣਾ, ਸ਼ੂਗਰ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਵਧਦਾ ਵਜ਼ਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੋਖ਼ਮ ਕਾਰਕ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੋਖ਼ਮ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਸਾਈਲੈਂਟ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ

ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਸਾਈਲੈਂਟ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਅਚਾਨਕ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਸਾਹ ਫੁੱਲਣਾ ਜਾਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ECG, Echo ਅਤੇ TMT ਵਰਗੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੈਕਅਪ ਦੀ ਸਲਾਹ

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਵਿਜੈਵਰਗੀਯ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਯਮਿਤ ਚੈਕਅਪ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਜੋਖ਼ਮ ਕਾਰਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ੂਗਰ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਮੋਟਾਪਾ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਕਮੀ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕ ਹਨ ਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਡਾਕਟਰ ਮੁਤਾਬਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਲੋਰੀ ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਫੂਡ, ਮੋਟਾਪਾ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਧਣਾ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

CPR ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ CPR ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ CPR ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰੀਜ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੇ।