ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਬਣੀ ਡਿਜੀਟਲ, e-Kharid ਤੇ e-NAM ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ
ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਗੇਟ ਪਾਸ, ਮੰਡੀ ਸ਼ਡਿਊਲਿੰਗ, ਕੀਮਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਵਪਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਰਵਰ, ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਜਿਓ-ਫੈਂਸਿੰਗ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ: ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਆਧਾਰਿਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ e-Kharid (ਮੇਰੀ ਫਸਲ-ਮੇਰਾ ਬਿਓਰਾ) ਅਤੇ e-NAM (National Agriculture Market) ਵਰਗੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਵਪਾਰ ਤੱਕ ਕਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
e-Kharid ਰਾਹੀਂ ਗੇਟ ਪਾਸ ਅਤੇ ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਥਾਨੇਸਰ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ e-Kharid ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਮੰਡੀ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੇਟ ਪਾਸ ਜਾਂ ਟੋਕਨ ਲਈ ਸ਼ਡਿਊਲਿੰਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਅਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਖਰੀਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਫਸਲ ਵੇਰਵੇ, J-ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਡਿਜੀਟਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਟਰੈਕ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
e-NAM ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ
e-NAM ਇੱਕ ਪੈਨ-ਇੰਡੀਆ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ APMC ਮੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਡਿਜੀਟਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬੋਲੀ, ਕੀਮਤ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਸੁਗਮ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰਤ e-NAM ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਪੈਡੀ ਅਤੇ ਬਾਸਮਤੀ ਰਾਈਸ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ ਇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ’ਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸਾਨ e-NAM ’ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਡੀਆਂ ਦੇ ਉਪਲਬਧ ਕੀਮਤ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਗਾਈਡ ਮੁਤਾਬਕ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰਾਜ, APMC ਅਤੇ ਫਸਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਨਲਾਈਨ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਫਸਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ
e-NAM ’ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਖਰੀਦਦਾਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਲੇਟਫਾਰਮ ’ਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। e-NAM ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੇਰਵਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੀਮਤ ਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਸਿੱਧੇ ਫਾਇਦੇ?
ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਨ, ਫਸਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਵਪਾਰ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। e-NAM ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸਾਨ ਮੰਡੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਵਪਾਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਰੱਖੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਸਰਵਰ ਅਤੇ ਜਿਓ-ਫੈਂਸਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਸਾਨ ਜਸਵੰਤ ਨੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਗਲਤ ਦਰਜ ਹੋਏ ਰਕਬੇ ਜਾਂ ਫਸਲ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਸੋਧ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਖਰੀਦ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ ਯੋਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੰਡੋ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਕਿਸਾਨ ਕੁਲਵੰਤ ਨੇ ਪੀਕ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਸਰਵਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਆਫਲਾਈਨ ਮੋਡ ਵਰਗੀ ਸਹੂਲਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨ ਨਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ SMS, ਵਟਸਐਪ ਬੋਟ, ਟੋਲ-ਫ੍ਰੀ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਸੈਲਫ-ਸਰਵਿਸ ਕਿਓਸਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਡੈਸਕ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
e-Kharid ਰਾਹੀਂ ਗੇਟ ਪਾਸ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸਾਨ ਗੇਟ ਪਾਸ ਜਾਂ ਟੋਕਨ ਲਈ ਅਗਾਊਂ ਸ਼ਡਿਊਲਿੰਗ ਜਾਂ ਮੰਡੀ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਓ-ਫੈਂਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਗਾਊਂ ਸ਼ਡਿਊਲਿੰਗ ਲਈ:
e-Kharid Haryana ਐਪ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਲੌਗਇਨ ਕਰੋ।
‘Schedule/Get Pass’ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣੋ।
ਰਜਿਸਟਰਡ ਫਸਲ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੰਡੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ।
ਮੰਡੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਮਾਤਰਾ ਦਰਜ ਕਰੋ।
ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਬਮਿਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਰੇਟ ਹੋਏ ਗੇਟ ਪਾਸ/ਟੋਕਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ।
ਜਿਓ-ਫੈਂਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ: ਮੰਡੀ ਪਹੁੰਚਣ ’ਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ GPS ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਚਾਲੂ ਰੱਖ ਕੇ ਗੇਟ ਪਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੰਡੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ
e-Kharid ਅਤੇ e-NAM ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਕਾਰਡ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਕੀਮਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। e-NAM ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਇਕਸਾਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਕੀਮਤ ਖੋਜ ਅਤੇ ਮੰਗ-ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਮਾਰਕੀਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ।
