ਗੁਰੁਗ੍ਰਾਮ-ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਸਮੇਤ 4 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ’ਚ ਲੱਗਣਗੇ 775 ANPR ਕੈਮਰੇ, 1 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ ਈਂਧਨ
ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ NCR ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ-ਅਵਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 775 Automated Number Plate Recognition (ANPR) ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਮਰੇ ਗੁਰੁਗ੍ਰਾਮ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ, ਸੋਨੀਪਤ ਅਤੇ ਝੱਜਰ ਦੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ’ਤੇ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ’ਤੇ ਕਰੀਬ ₹41.74 ਕਰੋੜ ਖਰਚ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। 1 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਜੀਵਨ-ਅਵਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਈਂਧਨ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ NCR ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਅਵਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ANPR ਕੈਮਰਿਆਂ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮੰਤਰੀ ਅਨਿਲ ਵਿਜ ਮੁਤਾਬਕ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਗੁਰੁਗ੍ਰਾਮ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ, ਸੋਨੀਪਤ ਅਤੇ ਝੱਜਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 775 ANPR ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਕਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਕੈਮਰੇ?
ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਤਹਿਤ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗੀ:
ਗੁਰੁਗ੍ਰਾਮ — 249
ਸੋਨੀਪਤ — 215
ਝੱਜਰ — 195
ਫਰੀਦਾਬਾਦ — 116
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 775 ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ’ਤੇ ਲਗਭਗ ₹41.74 ਕਰੋੜ ਖਰਚ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ’ਤੇ ਲੱਗਣਗੇ ANPR ਕੈਮਰੇ
ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਕੈਮਰੇ NCR ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ’ਤੇ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ANPR ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਵਾਹਨ ਦੀ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲ ਮਿਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੀਵਨ-ਅਵਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ।
30 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਦਾ ਟੀਚਾ
ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮੰਤਰੀ ਅਨਿਲ ਵਿਜ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ANPR ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਬੰਧੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ Commission for Air Quality Management (CAQM) ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ।
1 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਈਂਧਨ ’ਤੇ ਰੋਕ
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਮੌਜੂਦਾ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਅਨੁਸਾਰ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ End-of-Life Vehicles (ELVs) ਨੂੰ ਈਂਧਨ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ANPR ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਅਜਿਹੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
CAQM ਨੇ ਵੀ NCR ਵਿੱਚ End-of-Life Vehicles ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ANPR ਵਰਗੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਪੂਰੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣਗੇ ਕਰੀਬ 2,780 ਕੈਮਰੇ
ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮੰਤਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਪੂਰੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2,780 ANPR ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। 775 ਕੈਮਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇਸ ਵੱਡੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।