Petrol-Diesel Price Hike: 28 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਵਧਣਗੇ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਰੇਟ! ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਡਰਾਉਣੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ?
Petrol-Diesel Price Hike : ਕੋਟਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਇਕੁਇਟੀਜ਼ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧੇ ਬਾਰੇ ਖਦਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।
By Parmeet Singh Bidowali
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਨੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 120 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਕ੍ਰੂਡ ਯੁੱਧਵਿਰਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਫਿਰ ਤੋਂ 100 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਨੀਕੰਟਰੋਲ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੋਟਕ ਇੰਸਟਿਟਿਊਸ਼ਨਲ ਇਕਵਿਟੀਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ 27,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹ ਘਾਟਾ ਝੱਲਣਾ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ 25-28 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਵੱਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੋਟਕ ਇੰਸਟਿਟਿਊਸ਼ਨਲ ਇਕਵਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਰੇਟ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਲਈ ਜੋ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿਸ ਰੇਟ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚਲਾ ਅੰਤਰ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਖੁਦਰਾ ਕੀਮਤਾਂ ਚੋਣੀ ਮੌਸਮ ਕਰਕੇ ਸਥਿਰ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਈਂਧਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਇੱਕ ਝਟਕੇ ਵਿੱਚ ਵਧਣਗੇ ₹28?
ਕੋਟਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ₹25-28 ਦਾ ਵਾਧਾ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਝਟਕੇ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਭਾਰ ਨਾ ਪਏ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ “ਸਟੈਗਰਡ ਅਪ੍ਰੋਚ” ਅਪਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸੰਕਟ ਬਣਿਆ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਤਣਾਅ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਜੰਗ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਅਤੇ ਨੌਸੈਨਿਕ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਇਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰੂਟਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ 190-210 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਟਕ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਸਪਲਾਈ ਸੰਕਟ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਝਟਕੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ 10 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਵਿੰਡਫਾਲ ਟੈਕਸ ਮੁੜ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਕੋਟਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਂਸ਼ਿਕ ਉਪਾਅ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਥਾਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।